77
Cinnamus, lib. IV, № 22.
78
Gesta Dei, inter regum et principium epistolas, tom. I, p. 1173, 6, 7. Hist. Franc. Script., tom. IV, p. 692, 693.
79
Hist. de Saladin, par M. Marin, tom. I, p. 120, 1. Gibbon, cap. 59.
80
Gesta Dei, tom. I, epist. XIV, p. 1178, 9.
81
De fratribus nostris ceciderunt LX, milites fortissimi, praeter fratres clientes et Turcopulos, nec nisi septem tantum evasere periculum. – Epist. Gauf Fulcherii procuratoris Templi Ludovico regi Francorum. Gesta Dei, tom. I, p. 1182, 3, 4.
82
Registr. epist. apud Martene, vet. script., tom. II, col. 846, 847, 883.
83
«… praecipue pro fratribus Templi, vestram exoramus Majestatem… qui quotidie moriuntur pro Domino et servitio, et per quos possumus, si quid possumus. In illis enim tota summa post Deum consistit omnium eorum, qui sano fiunt consilio in partibus orientis…». Gesta Dei, tom. I, epist. XXI, p. 1181.
84
Dominus fuit Arabiae secundae, quae est Petracensis, qui locus hodie Crach dicitur et Syriae Sobal… factus est Magister Militiae Templi. – Will. Tyr., lib. XXII, cap. 5.
85
Will. Tyr., lib. XVIII, cap. 4, 5.
86
Fratres ejusdem domus non formidantes pro fratribus suis animas ponere; cum servientibus et equitaturis ad hoc officium specialiter deputatis et propriis sumptibus retentis , tam in eundo, quam redcundo ab incursibus Paganorum defensant. – De Vertot. Hist. des Chev. de Malte, liv. I, preuve 9.
87
Will. Tyr., lib. XX, cap. 5.
88
Praedicti enim Hospitalis fratres ad imitationem fratrum militiae Templi, armis materialibus utentes, milites cum servientibus in suo collegio receperunt. (В действительности, вышеупомянутые братья-госпитальеры в подражание братьям-рыцарям тамплиерам, пользуются оружием материальным и принимают рыцарей и служителей в свое сообщество.) – Jac. de Vitr., cap. 65.
89
Will. Tyr., lib. XX, cap. 5.
90
Вооружение госпитальеров полностью противоречило изначальным целям их ордена. Папа Анастасий в булле от 1154 г. утверждает: «Они обязаны предоставлять по-прежнему питание и поддержку паломникам и бедным, но им не следует никоим образом под видом этого о других их нуждах заботиться». – De Vertot, liv. I, preuve 13.
91
Gesta Dei, tom. I, p. 1177.
92
Will. Tyr., lib. XX, cap. 5. Hoveden in Hen. 2, p. 622. De Vertot, liv. II, p. 150–160, ed. 1726.
93
Will. Tyr., lib. XXI, cap. 29.
94
Will. Tyr., lib. XX, XXI, XXII.
95
Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio.
96
Ин. 10:11. – Прим. ред.
97
1 Кор. 7:20. – Прим. пер.
98
Acta Rymeri, tom. I, ad ann. 1172, p. 30, 31, 32.
99
Wilcke. Geschichte des Tempelherrenordens, vol. II, p. 230.
100
3 Concil. Lat., сap. 9.
101
Regula, cap. 20.
102
Regula, сap. 21, 22.
103
В русскоязычной литературе также встречается наименование «великий командор», что является калькой с французского слова commandeur. – Прим. ред.
104
Regula, сap. 20, 27.
105
Jac. de Vitr. apud Martene, tom. III, col. 276, 277.
106
Narratio Patriarchae Hierosolymitani coram summo Pontifice de statu Terrae Sanctae, ex MS. Cod. Bigotiano, apud Martene thesaur. nov. anecd., tom. III, col. 276, 277.
107
Современная наука связывает название «ассасины» с гашишем, который они курили. – Прим. пер.
108
Dissertation sur les Assassins, Acadйmie des Inscriptions, tom. XVII, p. 127, 170. De Guignes. Hist. des Huns. – Will. Tyr., lib. XX, cap. 31.
109
Jac. de Vitr., lib. III, p. 1142. Will. Tyr., lib. XX, cap. 32.
110
Adjecit etiam et alia a spiritu superbioe , quo ipse plurimum abundabat, dictata, quae praesenti narrationi no multum necessarium est interserere. – Will. Tyr., lib. XX, cap. 32.
111
Will. Tyr., lib. XXI, cap. 20, 22, 23. Abulpharag, Chron. Syr., p. 379.
112
Capti sunt ibi de nostris, Otto de Sancto Amando militiae Templi Magister, homo nequaquam superbus et arrogans, spiritum furoris habens in naribus, nec Deum timens, nec ad homines habens reverentiam. – Will. Tyr., lib. XXI, cap. 29. Abulpharag, Chron. Syr., p. 380, 381.
113
Abulpharag, Chron. Syr.; Menologium Cisterciente, p. 194.; Bernardus Thesaurarius de acq. Terr. Sanc., cap. 139.
114
Dicens non esse consuetudinis militum Templi ut aliqua redemptio daretur pro eis praeter cingulum et cultellum. Chron. Trivet apud Hall, vol. I, p. 77.
115
Eodem anno quo captus est in vinculis et squalore carceris, nulli lugendus, dicitur obiisse. – Will. Tyr., lib. XXI., cap. 29. Ibid., lib. XXII, cap. 7. Gallia christiana nova, tom. I, col. 258; ibid., p. 172, instrumentorum.
116
Abulfeda, ad ann. 1182, 3. Will. Tyr., lib. XXII, cap. 16–20.
117
Unde propter causas praedictas generali providentia statutum est, ut Jerosolymitanus Patriarcha, petendi contra immanissimum hostem Saladinum auxilii gratia, ad christianos principos in Europam mitteretur; sed maxime ad illustrem Anglorum regem, cujus efficacior et promptia opera sperabatur. – Hemingford, cap. 33; Radulph de Diceto, inter; Hist. Angl. X script., p. 622.
118
Concil. Magn. Brit., tom. IV, p. 788, 789.
119
Arnauld of Troy; Radulph de Diceto, p. 625.
120
Eodem anno (1185) Baldewinus rex Jerusalem, et Templares et Hospitalares, miserunt ad regem Angliae Heraclium, sanctae civitatis Jerusalem Patriarcha, et summos Hospitalis et Templi Magistros una cum vexillo regio, et clavibus sepulchri Domini, et turris David, et civitatis Jerusalem; postulantes ab eo celerem succursum… qui statim ad pedes regis provoluti cum fletu magno et singultu, verba salutationis ex parte regis et principum et universae plebis terrae Jerosolymitanae proferebant… tradiderunt ei vexillum regium, etc., etc. (В этот год [1185] король Иерусалима Болдуин, тамплиеры и госпитальеры направили к английскому королю Ираклия, патриарха святейшего города Иерусалима и великих магистров госпитальеров и тамплиеров с королевским знаменем, ключами от Гроба Господня, башни Давида и города Иерусалима; стремясь таким образом получить помощь без промедления… они тотчас, пав к ногам короля со слезами и стенаниями, произнесли слова приветствия от лица короля, знати и всех жителей Иерусалимского королевства… было вручено королевское знамя…) – Hoveden, ad ann. 1185; Radulph de Diceto, p. 626.
121
Matt. Westm. ad ann. 1185; Guill. Neubr., tom. I, lib. III, cap. 12, 13; Chron. Dunst.
122
Speed. Hist. Britain, p. 506, A.D. 1185.
123
Li fiere, li Mestre du Temple
Qu’estoient rempli et ample
D’or et d’argent et de richesse,
Et qui menoient tel noblesse,
Ou sont-il? Que sont devenu?
Que tant ont de plait maintenu,
Que nul a elz ne s’ozoit prendre
Tozjors achetoient sans vendre
Nul riche a elz n’estoit de prise;
Tant va pot a eue qu’il brise.
124
Stowe’s Survey; Tanner, Notit. Monast.; Dugd. Orig. Jurid.
125
Herbert, Antiq. Inns of Court.
126
«Да и часть этого тоже, – пишет сэр Уильям Дагдейл, в своих „origines juridiciales“, как следует из первой дарственной сэру Уильяму Педжету, рыцарю». Pat. II, Edward VI, p. 2.
127
Мы читаем во многих старых грамотах и документах, «Datum apud vetus Templum Londoniae» (Писано в старом Темпле Лондона.) См., напр., Nichol’s Leicestershire, vol. III, p. 959; см. также у Матфея Парижского и Говдена рассказано о визите короля к Гуго, епископу Линкольнскому, который лежал в лихорадке в Старом Темпле и умер там 16 ноября 1200 г.
128
Anno ab incarnatione Domini MCLXXXV facta est ista inquisitio de tarrarum donatoribus, et earum possessoribus, ecclesiarum scil. et molendinorum, et terrarum assisarum, et in dominico habitarum, et de redditibus assisis per Angliam, per fratrem Galfridum filium Stephani, quando ipse suscepit balliam de Anglia, qui summo studio praedicta inquirendo curam sollicitam exhibuit, ut majoris notitiae posteris expressionem generaret, et pervicacibus omnimodam nocendi rescinderet facultatem. Ex. cod. MS. в Scacc. penes Remor. Regis, fol. Ia; Dugd. Monast. Angl., vol. VI, part II, p. 820.