Scipio profuit, nihil illei Laelius, nil Furius,

tres per id tempus qui agitabant facile nobilissumei:

eorum ille opera ne domum quidem habuit conducticiam,

saltem ut esset quo referret obitum domini seruolus.

LAEVIVS

fl. 100 B.C.

51. From the Erotopaegnia

i

TV, Andromacha, per ludum manu

lasciuola ac tenellula

capiti meo, trepidans libens,

insolita plexti munera.

ii

CORPORE tenuato pectoreque

undique obeso ac mente exsensa

tardigeniclo senio obpressum.

iii

VENVS amoris altrix genetrix cuppiditatis, mihi

quae diem serenum hilarula praepandere cresti

opseculae tuae ac ministrae,

etsi ne utiquam, quid foret expauita grauis dura

fera asperaque famultas, potui domnio in accipere superbo.

M. FVRIVS BIBACVLVS

fl. 70 B.C.

52. The Garden of Valerius Cato

SI quis forte mei domum Catonis,

depictas minio assulas, et illos

custodis uidet hortulos Priapi,

miratur quibus ille disciplinis

tantam sit sapientiam assecutus,

quem tres cauliculi, selibra farris,

racemi duo tegula sub una

ad summam prope nutriant senectam.

53. The Reward of the Scholar

CATONIS modo, Galle, Tusculanum

tota creditor urbe uenditabat

mirati sumus unicum magistrum,

summum grammaticum, optumum poetam

omnes soluere posse quaestiones,

unum deficere expedire nomen:

en cor Zenodoti, en iecur Cratetis!

ORACVLVM

MARCIO VATI ATTRIBVTVM

76 B.C. (?)

54.

AMNEM, Troiugena, Cannam fuge, defuge Cannam:

neue alienigenae cogant te conserere unquam

in campo Diomedis manus. sed tu neque credes

ante mihi donec compleris sanguine campum

multaque milia caesorum tibi deferat amnis

in pontum ex gremio terrai frugiferai:

quaeque colunt terras pisces uolucresque feraeque

his fuat esca caro tua. Iuppiter haec mihi fatust.

M. TVLLIVS CICERO

106-43 B.C.

55. De Consulatu Suo

PRINCIPIO aetherio flammatus Iuppiter igni

uertitur et totum conlustrat lumine mundum

menteque diuina caelum terrasque petessit,

quae penitus sensus hominum uitasque retentat,

aetheris aeterni saepta atque inclusa cauernis.

et si stellarum motus cursusque uagantis

nosse uelis, qua et sint signorum in sede locatae,

quae uerbo ex falsis Graiorum uocibus errant,

re uera certo lapsu spatioque feruntur,

omnia iam cernes diuina mente notata.

nam primum astrorum uolucris te consule motus

concursusque graui stellarum ardore micantis

tu quoque, cum tumulos Albano in monte niualis

lustrasti et laeto mactasti lacte Latinas,

uidisti et claro tremulos ardore cometas;

multaque misceri nocturna strage putasti,

quod ferme dirum in tempus cecidere Latinae,

cum claram speciem concreto lumine luna

abdidit et subito stellanti nocte perempta est.

quid uero, ut Phoebi fax, tristis nuntia belli,

quae magnum ad columen flammato ardore uolabat,

praecipitis caeli partis obitusque petessit?

aut cum terribili perculsus fulmine ciuis

luce serenanti uitalia lumina liquit?

aut cum se grauido tremefecit corpore tellus?

iam uero uariae nocturno tempore uisae

terribilis formae bellum motusque monebant,

multaque per terras uates oracla furenti

pectore fundebant tristis minitantia casus:

quidue ea quae lapsu ceciderunt aera uetusto?

haec, fora perpetuis signis clarisque frequentans,

ipse deum genitor caelo terrisque canebat.

aut ea Torquato quae quondam et consule Cotta

Lydius ediderat Tyrrhenae gentis haruspex?

omnia fixa tuus glomerans determinat annus.

nam pater altitonans stellanti nixus Olympo

ipse suos quondam tumulos ac templa petiuit

et Capitolinis iniecit sedibus ignis.

tum species ex aere uetus uenerataque Nattae

concidit elapsaeque uetusto numine leges,

et diuom simulacra peremit fulminis ardor.

hic siluestris erat Romani nominis altrix,

Martia, quae paruos Mauortis semine natos

uberibus grauidis uitali rore rigabat:

quae tum cum pueris flammato fulminis ictu

concidit atque auolsa pedum uestigia liquit.

tum quis non artis scripta ac monumenta uolutans