dices culminibus Remi uagantis

infandos domini nocentis ignis.

hinc castae titulum decusque Pollae

iucunda dabis adlocutione.

mox coepta generosior iuuenta

albos ossibus Italis Philippos

et Pharsalica bella detonabis,

quod fulmen ducis inter arma diui,

libertate grauem pia Catonem

et gratum popularitate Magnum.

tu Pelusiaci scelus Canopi

deflebis pius et Pharo cruenta

Pompeio dabis altius sepulcrum.

haec primo iuuenis canes sub aeuo,

ante annos Culicis Maroniani.

cedet Musa rudis ferocis Enni

et docti furor arduus Lucreti,

et qui per freta duxit Argonautas,

et qui corpora prima transfigurat.

quid maius loquar? ipsa te Latinis

Aeneis uenerabitur canentem.

Nec solum dabo carminum nitorem,

sed taedis genialibus dicabo

doctam atque ingenio tuo decoram

qualem blanda Venus daretque Iuno;

forma, simplicitate, comitate,

censu, sanguine, gratia, decore,

et uestros hymenaeon ante postis

festis cantibus ipsa personabo.

O saeuae nimium grauesque Parcae!

o numquam data longa fata summis!

cur plus, ardua, casibus patetis?

cur saeua uice magna non senescunt?

sic natum Nasamonii Tonantis

post ortus obitusque fulminatos

angusto Babylon premit sepulcro.

sic fixum Paridis manu trementis

Peliden Thetis horruit cadentem.

sic ripis ego murmurantis Hebri

non mutum caput Orpheos sequebar.

sic et tu, rabidi nefas tyranni,

iussus praecipitem subire Lethen,

dum pugnas canis arduaque uoce

das solatia grandibus sepulcris,

(o dirum scelus! o scelus!) tacebis.'

Sic fata est leuiterque decidentis

abrasit lacrimas nitente plectro.

At tu, seu rapidum poli per axem

famae curribus arduis leuatus

qua surgunt animae potentiores,

terras despicis et sepulcra rides;

seu pacis merito nemus reclusi

felix Elysii tenes in oris,

quo Pharsalica turba congregatur,

et te nobile carmen insonantem

Pompei comitantur et Catones;

seu magna sacer et superbus umbra

noscis Tartaron et procul nocentum

audis uerbera pallidumque uisa

matris lampade respicis Neronem:

adsis lucidus et uocante Polla

unum, quaeso, diem deos silentum

exores. solet hoc patere limen

ad nuptas redeuntibus maritis.

haec te non thiasis procax dolosis

falsi numinis induit figura,

ipsum sed colit et frequentat ipsum

imis altius insitum medullis;

ac solatia uera subministrat

uultus, qui simili notatus auro

stratis praenitet incubatque somno

securae. procul hinc abite, Mortes:

haec uitae genialis est origo.

cedat luctus atrox genisque manent

iam dulces lacrimae, dolorque festus

quicquid fleuerat ante, nunc adoret.

257. On the Death of a Favourite Parrot

PSITTACE dux uolucrum, domini facunda uoluptas,

humanae sollers imitator psittace linguae,

quis tua tam subito praeclusit murmura fato?

hesternas, miserande, dapes moriturus inisti

nobiscum, et gratae carpentem munera mensae

errantemque toris mediae plus tempore noctis

uidimus. affatus etiam meditataque uerba

reddideras. at nunc aeterna silentia Lethes

ille canorus habes. cedat Phaethontia uulgi

fabula: non soli celebrant sua funera cygni.

A tibi quanta domus rutila testudine fulgens,

conexusque ebori uirgarum argenteus ordo,

argutumque tuo stridentia limina cornu!

heu querulae iam sponte fores! uacat ille beatus

carcer, et angusti nusquam conuicia tecti!

Huc doctae stipentur aues quis nobile fandi

ius natura dedit: plangat Phoebeius ales,

auditasque memor penitus dimittere uoces

sturnus, et Aonio uersae certamine picae,

quique refert iungens iterata uocabula perdix,

et quae Bistonio queritur soror orba cubili.

ferte simul gemitus cognataque ducite flammis

funera, et hoc cunctae miserandum addiscite carmen:

'occidit aeriae celeberrima gloria gentis

psittacus, ille plagae uiridis regnator Eoae;

quem non gemmata uolucris Iunonia cauda

uinceret aspectu, gelidi non Phasidis ales,

nec quas humenti Numidae rapuere sub austro.'

Ille salutator regum nomenque locutus