nec uenti pulsare, timent hunc laedere nimbi;

Luxuriae Venerique uacat. pars acrior anni

exsulat; aeterni patet indulgentia ueris.

in campum se fundit apex; hunc aurea saepes

circuit et fuluo defendit prata metallo.

Mulciber, ut perhibent, his oscula coniugis emit

moenibus et talis uxorius obtulit arces.

intus rura micant, manibus quae subdita nullis

perpetuum florent, Zephyro contenta colono,

umbrosumque nemus, quo non admittitur ales,

ni probet ante suos diua sub iudice cantus:

quae placuit, fruitur ramis; quae uicta, recedit.

uiuunt in Venerem frondes omnisque uicissim

felix arbor amat; nutant ad mutua palmae

foedera, populeo suspirat populus ictu

et platani platanis alnoque adsibilat alnus.

labuntur gemini fontes, hic dulcis, amarus

alter et infusis corrumpens mella uenenis,

unde Cupidineas armari fama sagittas.

mille pharetrati ludunt in margine fratres,

ore pares, aeuo similes, gens mollis Amorum.

hos Nymphae pariunt, illum Venus aurea solum

edidit. ille deos caelumque et sidera cornu

temperat et summos dignatur figere reges;

hi plebem feriunt. nec cetera numina desunt.

hic habitat nullo constricta Licentia nodo

et flecti faciles Irae uinoque madentes

Excubiae Lacrimaeque rudes et gratus amantum

Pallor et in primis titubans Audacia furtis

iucundique Metus et non secura Voluptas;

et lasciua uolant leuibus Periuria uentis.

quos inter petulans alta ceruice Iuuentas

excludit Senium luco procul.

atria diuae

permutant radios siluaque obstante uirescunt.

Lemnius haec etiam gemmis exstruxit et auro

admiscens artem pretio trabibusque smaragdi

supposuit caesas hyacinthi rupe columnas.

beryllo paries et iaspide lubrica surgunt

limina despectusque solo calcatur achates.

in medio glaebis redolentibus area diues

praebet odoratas messis; hic mitis amomi,

hic casiae matura seges, Panchaeaque turgent

cinnama, nec sicco frondescunt uimina costo

tardaque sudanti prorepunt balsama riuo.

quo postquam delapsus Amor longasque peregit

penna uias, alacer passuque superbior intrat.

caesariem tunc forte Venus subnixa corusco

fingebat solio. dextra laeuaque sorores

stabant Idaliae: largos haec nectaris imbris

irrigat, haec morsu numerosi dentis eburno

multifidum discrimen arat; sed tertia retro

dat uarios nexu nec iusto diuidit orbis

ordine neglectam partem studiosa relinquens:

plus error decuit. speculi nec uultus egebat

iudicio; similis tecto monstratur in omni

et rapitur, quocumque uidet, dum singula cernit

seque probat. nati uenientis conspicit umbram

ambrosioque sinu puerum complexa ferocem

'quid tantum gauisus?' ait; 'quae proelia sudas,

improbe? quis iacuit telis? iterumne Tonantem

inter Sidonias cogis mugire iuuencas?

an Titana domas? an pastoralia Lunam

rursus in antra uocas? durum magnumque uideris

debellasse deum.'

suspensus in oscula matris

ille refert: 'Laetare, parens; inmane tropaeum

rettulimus, nostrum iam sensit Honorius arcum.

scis Mariam patremque ducem, qui cuspide Gallos

Italiumque fouet, nec te praeclara Serenae

fama latet. propera; regalibus adnue uotis:

iunge toros.'

gremio natum Cytherea remouit

et crinis festina ligat peplumque fluentem

adleuat et blando spirantem numine ceston

cingitur, impulsos pluuiis quo mitigat amnis,

quo mare, quo uentos irataque fulmina soluit.

ut stetit ad litus, paruos adfatur alumnos:

'heus! quis erit, pueri, uitreas qui lapsus in undas

huc rapidum Tritona uocet, quo uecta per altum

deferar? haud umquam tanto mihi uenerit usu.

sacri, quos petimus, thalami. pernicius omnes

quaerite, seu concha Libycum circumsonat aequor,

Aegaeas seu frangit aquas. quicumque repertum

duxerit, aurata donabitur ille pharetra.'

dixerat et sparsi diuisa plebe feruntur

exploratores pelagi. sub fluctibus ibat

Carpathiis Triton obluctantemque petebat

Cymothoen. timet illa ferum seseque sequenti

subripit et duris elabitur uda lacertis.

'heus', inquit speculatus Amor, 'non uestra sub imis

furta tegi potuere uadis. accingere nostram

uecturus dominam: pretium non uile laboris

Cymothoen facilem, quae nunc detrectat, habebis.

hac mercede ueni.'

prorupit gurgite toruus

semifer; undosi uerrebant bracchia crines;

hispida tendebant bifido uestigia cornu,