hostia de plena rustica porcus hara.

hanc pura cum ueste sequar myrtoque canistra

uincta geram, myrto uinctus et ipse caput.

sic placeam uobis: alius sit fortis in armis,

sternat et aduersos Marte fauente duces,

ut mihi potanti possit sua dicere facta

miles et in mensa pingere castra mero.

quis furor est atram bellis accersere Mortem?

imminet et tacito clam uenit illa pede.

non seges est infra, non uinea culta, sed audax

Cerberus et Stygiae nauita turpis aquae:

illic percussisque genis ustoque capillo

errat ad obscuros pallida turba lacus.

quin potius laudandus hic est quem prole parata

occupat in parua pigra senecta casa!

ipse suas sectatur ouis, at filius agnos,

et calidam fesso comparat uxor aquam.

sic ego sim, liceatque caput candescere canis

temporis et prisci facta referre senem.

interea pax arua colat. pax candida primum

duxit araturos sub iuga curua boues:

pax aluit uitis et sucos condidit uuae,

funderet ut nato testa paterna merum:

pace bidens uomerque nitent, at tristia duri

militis in tenebris occupat arma situs.

rusticus e luco reuehit, male sobrius ipse,

uxorem plaustro progeniemque domum.

sed ueneris tunc bella calent, scissosque capillos

femina, perfractas conqueriturque fores;

flet teneras subtusa genas: sed uictor et ipse

flet sibi dementes tam ualuisse manus.

at lasciuus Amor rixae mala uerba ministrat,

inter et iratum lentus utrumque sedet.

a lapis est ferrumque, suam quicumque puellam

uerberat: e caelo deripit ille deos.

sit satis e membris tenuem rescindere uestem,

sit satis ornatus dissoluisse comae,

sit lacrimas mouisse satis: quater ille beatus

quo tenera irato flere puella potest.

sed manibus qui saeuus erit, scutumque sudemque

is gerat et miti sit procul a Venere.

at nobis, Pax alma, ueni spicamque teneto,

profluat et pomis candidus ante sinus.

158. A Rural Festival

QVISQVIS adest, faueat: fruges lustramus et agros,

ritus ut a prisco traditus exstat auo.

Bacche, ueni, dulcisque tuis e cornibus uua

pendeat; et spicis tempora cinge, Ceres.

luce sacra requiescat humus, requiescat arator,

et graue suspenso uomere cesset opus.

soluite uincla iugis: nunc ad praesepia debent

plena coronato stare boues capite.

omnia sint operata deo: non audeat ulla

lanificam pensis imposuisse manum.

uos quoque abesse procul iubeo, discedat ab aris.

cui tulit hesterna gaudia nocte Venus.

casta placent superis: pura cum ueste uenite

et manibus puris sumite fontis aquam.

cernite fulgentis ut eat sacer agnus ad aras,

uinctaque post olea candida turba comas.

di patrii, purgamus agros, purgamus agrestis:

uos mala de nostris pellite limitibus,

neu seges eludat messem fallacibus herbis,

neu timeat celeris tardior agna lupos.

tunc nitidus plenis confisus rusticus agris

ingeret ardenti grandia ligna foco,

turbaque uernarum, saturi bona signa coloni,

ludet et ex uirgis exstruet ante casas.

euentura precor: uiden ut felicibus extis

significet placidos nuntia fibra deos?

nunc mihi fumosos ueteris proferte Falernos

consulis et Chio soluite uincla cado.

uina diem celebrent: non festa luce madere

est rubor, errantis et male ferre pedes.

sed 'bene Messallam' sua quisque ad pocula dicat,

nomen et absentis singula uerba sonent.

gentis Aquitanae celeber, Messalla, triumphis

et magna intonsis gloria uictor auis,

huc ades aspiraque mihi, dum carmine nostro

redditur agricolis gratia caelitibus.

rura cano rurisque deos: his uita magistris

desueuit querna pellere glande famem:

illi compositis primum docuere tigillis

exiguam uiridi fronde operire domum:

illi etiam tauros primi docuisse feruntur

seruitium et plaustro supposuisse rotam.

tum uictus abiere feri, tum consita pomus,

tum bibit inriguas fertilis hortus aquas,

aurea tum pressos pedibus dedit uua liquores

mixtaque securo est sobria lympha mero.

rure terunt messis, calidi cum sideris aestu

deponit flauas annua terra comas.

rure leuis uerno flores apis ingerit alueo,

compleat ut dulci sedula melle fauos.

agricola adsiduo primum satiatus aratro

cantauit certo rustica uerba pede,

et satur arenti primum est modulatus auena

carmen ut ornatos diceret ante deos;