nondum stelligerum senior dimissus in axem

Claudius et longo transmittit habere nepoti.

quis superos metuens pariter tot templa, tot aras

promeruisse datur? summi Iouis aliger Arcas

nuntius; imbrifera potitur Thaumantide Iuno;

stat celer obsequio iussa ad Neptunia Triton:

tu totiens mutata ducum iuga rite tulisti

integer, inque omni felix tua cumba profundo.

Iamque piam lux alta domum praecelsaque toto

intrauit Fortuna gradu; iam creditur uni

sanctarum digestus opum partaeque per omnis

diuitiae populos magnique impendia mundi.

quicquid ab auriferis eiectat Hiberia fossis,

Dalmatico quod monte nitet, quod messibus Afris

uerritur, aestiferi quicquid terit area Nili,

quodque legit mersus pelagi scrutator Eoi,

et Lacedaemonii pecuaria culta Galaesi

perspicuaeque niues Massylaque robora et Indi

dentis honos: uni parent commissa ministro,

quae Boreas quaeque Eurus atrox, quae nubilus Auster

inuehit: hibernos citius numeraueris imbris

siluarumque comas. uigil idem animique sagacis

cognitus euoluit quantum Romana sub omni

pila die quantumque tribus, quid templa, quid alti

undarum cursus, quid propugnacula poscant

aequoris aut longe series porrecta uiarum;

quod domini celsis niteat laquearibus aurum,

quae diuum in uultus igni formanda liquescat

massa, quid Ausoniae scriptum crepet igne Monetae.

hinc tibi rara quies animoque exclusa uoluptas,

exiguaeque dapes et numquam laesa profundo

cura mero; sed iura tamen genialia cordi

et mentem uincire toris ac iungere festa

conubia et fidos domino genuisse clientis.

Quis sublime genus formamque insignis Etruscae

nesciat? haud quamquam proprio mihi cognita uisu,

sed decus eximium famae par reddit imago,

uultibus et similis natorum gratia monstrat.

nec uulgare genus; fascis summamque curulem

frater et Ausonios ensis mandataque fidus

signa tulit, cum prima trucis amentia Dacos

impulit et magno gens est damnata triumpho.

sic quicquid patrio cessatum a sanguine, mater

reddidit, obscurumque latus clarescere uidit

conubio gauisa domus. nec pignora longe;

quippe bis ad partus uenit Lucina manuque

ipsa leui grauidos tetigit fecunda labores.

felix a! si longa dies, si cernere uultus

natorum uiridisque genas tibi iusta dedissent

stamina! sed media cecidere abrupta iuuenta:

gaudia florentisque manu scidit Atropos annos;

qualia pallentis declinant lilia culmos

pubentesque rosae primos moriuntur ad austros,

aut ubi uerna nouis exspirat purpura pratis.

illa sagittiferi circumuolitastis Amores

funera maternoque rogos unxistis amomo;

nec modus aut pennis laceris aut crinibus ignem

spargere, collectaeque pyram struxere pharetrae.

quas tunc inferias aut quae lamenta dedisses

maternis, Etrusce, rogis, qui funera patris

haud matura putas atque hos pius ingemis annos!

Illum et qui nutu superas nunc temperat arcis

progeniem claram terris partitus et astris,

laetus Idumaei donauit honore triumphi,

dignatusque loco uictricis et ordine pompae

non uetuit, tenuesque nihil minuere parentes.

atque idem in cuneos populo deduxit equestris,

mutauitque genus laeuaeque ignobile ferrum

exuit et celso natorum aequauit honorem.

dextra bis octonis fluxerunt saecula lustris,

atque aeui sine nube tenor. quam diues in usus

natorum totoque uolens excedere censu,

testis adhuc largi nitor inde assuetus Etrusci,

cui tua non humilis dedit indulgentia mores.

hunc siquidem amplexu semper reuocante tenebas

blandus et imperio numquam pater; huius honori

pronior ipse etiam gaudebat cedere frater.

Quas tibi deuoti iuuenes pro patre renato,

summe ducum, gratis, aut quae pia uota rependunt!

tu (seu tarda situ rebusque exhausta senectus

errauit, seu blanda diu Fortuna regressum

maluit) attonitum et uenturi fulminis ictus

horrentem tonitru tantum lenique procella

contentus monuisse senem; cumque horrida supra

aequora curarum socius procul Itala rura

linqueret, hic mollis Campani litoris oras

et Diomedeas concedere iussus in arcis,

atque hospes, non exsul, erat. nec longa moratus

Romuleum reseras iterum, Germanice, limen

maerentemque foues inclinatosque penatis

erigis. haut mirum, ductor placidissime, quando

haec est quae uictis parcentia foedera Cattis,

quaeque suum Dacis donat dementia montem,

quae modo Marcomanos post horrida bella uagosque

Sauromatas Latio non est dignata triumpho.