gallos attribuunt, quia, numen qui uiolarint

matris et ingrati genitoribus inuenti sint,

significare uolunt indignos esse putandos,

uiuam progeniem qui in oras luminis edant.

tympana tenta tonant palmis et cymbala circum

concaua, raucisonoque minantur cornua cantu,

et Phrygio stimulat numero caua tibia mentis,

telaque praeportant uiolenti signa furoris,

ingratos animos atque impia pectora uulgi

conterrere metu quae possint numini' diuae.

ergo cum primum magnas inuecta per urbis

munificat tacita mortalis muta salute,

aere atque argento sternunt iter omne uiarum

largifica stipe ditantes ninguntque rosarum

floribus umbrantes matrem comitumque caterua.

hic armata manus, Curetas nomine Grai

quos memorant Phrygios, inter se forte quod armis

ludunt in numerumque exsultant sanguine laeti

terrificas capitum quatientes numine cristas,

Dictaeos referunt Curetas qui Iouis illum

uagitum in Creta quondam occultasse feruntur,

cum pueri circum puerum pernice chorea

armati in numerum pulsarent aeribus aera,

ne Saturnus eum malis mandaret adeptus

aeternumque daret matri sub pectore uulnus.

propterea magnam armati matrem comitantur,

aut quia significant diuam praedicere ut armis

ac uirtute uelint patriam defendere terram

praesidioque parent decorique parentibus esse.

quae bene et eximie quamuis disposta ferantur,

longe sunt tamen a uera ratione repulsa.

omnis enim per se diuum natura necessest

immortali aeuo summa cum pace fruatur

semota ab nostris rebus seiunctaque longe.

nam priuata dolore omni, priuata periclis,

ipsa suis pollens opibus, nil indiga nostri,

nec bene promeritis capitur neque tangitur ira.

hic siquis mare Neptunum Cereremque uocare

constituit fruges et Bacchi nomine abuti

mauult quam laticis proprium proferre uocamen,

concedamus ut hic terrarum dictitet orbem

esse deum matrem, dum uera re tamen ipse

religione animum turpi contingere parcat.

69. Epicurus and the Fear of Death

E TENEBRIS tantis tam clarum extollere lumen

qui primus potuisti inlustrans commoda uitae,

te sequor, o Graiae gentis decus, inque tuis nunc

ficta pedum pono pressis uestigia signis,

non ita certandi cupidus quam propter amorem

quod te imitari aueo; quid enim contendat hirundo

cycnis, aut quidnam tremulis facere artubus haedi

consimile in cursu possint et fortis equi uis?

tu, pater, es rerum inuentor, tu patria nobis

suppeditas praecepta, tuisque ex, inclute, chartis,

floriferis ut apes in saltibus omnia libant,

omnia nos itidem depascimur aurea dicta,

aurea, perpetua semper dignissima uita.

nam simul ac ratio tua coepit uociferari

naturam rerum, diuina mente coorta,

diffugiunt animi terrores, moenia mundi

discedunt, totum uideo per inane geri res.

apparet diuum numen sedesque quietae

quas neque concutiunt uenti nec nubila nimbis

aspergunt neque nix acri concreta pruina

cana cadens uiolat semperque innubilus aether

integit, et large diffuso lumine rident.

omnia suppeditat porro natura neque ulla

res animi pacem delibat tempore in ullo.

at contra nusquam apparent Acherusia templa

nec tellus obstat quin omnia dispiciantur,

sub pedibus quaecumque infra per inane geruntur.

his ibi me rebus quaedam diuina uoluptas

percipit atque horror, quod sic natura tua ui

tam manifesta patens ex omni parte retecta est.

Et quoniam docui cunctarum exordia rerum

qualia sint et quam uariis distantia formis

sponte sua uolitent aeterno percita motu,

quoue modo possint res ex his quaeque creari,

hasce secundum res animi natura uidetur

atque animae claranda meis iam uersibus esse

et metus ille foras praeceps Acheruntis agendus,

funditus humanam qui uitam turbat ab imo

omnia suffundens mortis nigrore neque ullam

esse uoluptatem liquidam puramque relinquit.

nam quod saepe homines morbos magis esse timendos

infamemque ferunt uitam quam Tartara leti

et se scire animae naturam sanguinis esse

aut etiam uenti, si fert ita forte uoluntas,

nec prorsum quicquam nostrae rationis egere,

hinc licet aduertas animum magis omnia laudis

iactari causa quam quod res ipsa probetur.

extorres idem patria longeque fugati

conspectu ex hominum, foedati crimine turpi,

omnibus aerumnis adfecti denique uiuunt,

et quocumque tamen miseri uenere parentant

et nigras mactant pecudes et manibu' diuis